ଶୁଣେ
ଟିକେ ରୁହ। ସେ କ’ଣ କହୁଛି, ଶୁଣିବା।
ସଂଗ୍ରହର ଗପ ସାଥୀ
ଗୀତରେ ଡାକେ, ଗପରେ ମିଶାଏ।
ଗଛ ଡାଳରେ ବସି କୋଇଲି ପ୍ରଥମେ ଶୁଣେ। ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ସୁରରେ ଡାକେ, ତା’ପରେ ଗପ ଆରମ୍ଭ କରେ। କେବେ ନିଜ ଉତ୍ସାହରେ ଶେଷ କଥାଟି ଆଗରୁ କହିଦିଏ—ପୁଣି ହସି ଆରମ୍ଭକୁ ଫେରେ।

କୌତୂହଳୀ, ସ୍ନେହଶୀଳ, ଟିକେ ଚଗଲା। କୋଇଲିର ସୁର ମନେରହେ, ହେଲେ ଗପର କ୍ରମ କେବେ ଗୋଳମାଳ ହୁଏ। ପିଲା ସୁଧାରିଦେଲେ ମନଦେଇ ଶୁଣେ। ଗପ କହିବାର ଇଚ୍ଛା ଯେତେ, ଅନ୍ୟର ଗପ ଶୁଣିବାର ଆନନ୍ଦ ବି ସେତେ।
କୋଇଲି ଗଳ୍ପର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ପାଠକଙ୍କ ସହ କଥା କହିପାରେ। ବୋଇତର ଯାତ୍ରା, ଅବୋଲକରାର ପ୍ରଶ୍ନ ବା ଧରମାର ଗପକୁ ପରିଚୟ କରାଏ। ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାକ୍ଷୀ ବୋଲି କହେନାହିଁ। ନୀଳୁ–ଚଇତିର ପକ୍ଷୀ ସାଥୀ ନିଜ ସାଧାରଣ ଆଚରଣରେ ରହେ।
ଛୋଟ ବାକ୍ୟ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଓଡ଼ିଆ, ଶୁଣିବା ପାଇଁ ବିରାମ। କୋଇଲି ସବୁବେଳେ ଉପଦେଶ ଦିଏନାହିଁ; ପାଠକଙ୍କୁ ଭାବିବାକୁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଛାଡ଼ିଦିଏ। ତଳର ଦୁଇ ଧାଡ଼ି ଏହି ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ନୂଆ ଲେଖା; ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତର ଉଦ୍ଧୃତି ନୁହେଁ। ଏବେ ଏହା ଲିଖିତ ପାଠ, ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଗୀତ ନୁହେଁ।
ଚିତ୍ରର ଆଧାର ପୁରୁଷ ଏସୀୟ କୋଇଲି: କଳା ଦେହ, ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜ, ହାଲୁକା ଥଣ୍ଟ ଓ ସଂଯତ ଲାଲଚେ ଆଖି। ମୁଣ୍ଡ ଢଳାଇବା, ଥଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ଓ ଡାଳ ଧରିବାରେ ଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ପୋଷାକ ବା ଅଳଙ୍କାର ଦରକାର ନାହିଁ। ପକ୍ଷୀଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ଆମ ସମ୍ପର୍କ ଓଡ଼ିଆ କଥା ଓ ସାହିତ୍ୟ ସ୍ମୃତିରୁ ଆସେ।
କୁହୁ କୁହୁ, ଶୁଣ ଟିକେ— ଗପଟିଏ ଆଣିଛି ତୁମ ପାଇଁ।
ଟିକେ ରୁହ। ସେ କ’ଣ କହୁଛି, ଶୁଣିବା।
କୁହୁ! ସମସ୍ତେ ଆସିଗଲ?
ଶୁଣିବ? ଆଜି ଗୋଟେ ଗପ ଅଛି!

ପ୍ରଥମ ଖସଡ଼ାରେ ଦେହ, ଲାଞ୍ଜ ଓ ଡାଳ ଧରିବାର ଭଙ୍ଗୀ ଖୋଜାଗଲା। ରଙ୍ଗୀନ ରୂପରେ ପରର ଖୁଟିନାଟି କମାଇ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଚାଲିଚଳଣର ଭାବକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଗଲା।
ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ କୋଇଲିର ରୂପ ଭିନ୍ନ। ଏଠାରେ ପୁରୁଷ ପକ୍ଷୀର ରୂପ ଚୟନିତ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ କେଶବ କୋଇଲି · ଓଡ଼ିଶା ରିଭ୍ୟୁ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪
ମାର୍କଣ୍ଡ ଦାସଙ୍କ କୃତି ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ସୂତ୍ର। ଏହି ଚରିତ୍ରର କଥା ଓ ଗୀତ ସେଠାରୁ ନିଆଯାଇନାହିଁ।
ଏହା ପ୍ରଥମ ଡିଜିଟାଲ୍ ଚରିତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ। ସ୍ୱାଧୀନ ଦକ୍ଷ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଯାଞ୍ଚ ବାକି।
ପ୍ରତି ଚରିତ୍ର ପାଇଁ ତିନିଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଠ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଖସଡ଼ା। ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
କୋଇଲିର ତିନିଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଠ୍ୟ →
ଆଠ ସେକେଣ୍ଡର ଛୋଟ ପରୀକ୍ଷା। କୋଇଲି ମୁଣ୍ଡ ଢଳାଇ ଶୁଣେ। ଦୁଇଟି ପାଣି ଠୋପା ପଡ଼ିଲେ ପତ୍ର ଅଳ୍ପ ତଳକୁ ଯାଇ ଫେରେ।
ଏହା ଚଳନ ଓ ଧ୍ୱନିର ପ୍ରଥମ ନମୁନା। ପୂରା ୪୮ ସେକେଣ୍ଡର ଗପ ଓ କଣ୍ଠ ଅଭିନୟ ବାକି।
ନିଜ ଡାକରେ ମଗ୍ନ କୋଇଲି ଏକ ଛୋଟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରେନି। ଥାମିଲେ ପତ୍ରରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଠୋପାକୁ ଦେଖେ।
୪୮ ସେକେଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଖସଡ଼ା। ଚଳନ ଓ ଧ୍ୱନି ଅଛି; କଣ୍ଠ ରେକର୍ଡ ହୋଇନାହିଁ। ସଂଳାପ ଅସ୍ଥାୟୀ ସମୟର ଉପଶୀର୍ଷକରେ ଅଛି।
ଏଠାରେ ଭିଡିଓ ଦେଖିବାକୁ ▶ ଦବାନ୍ତୁ। CCରେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଉପଶୀର୍ଷକ ଅଛି।